Ả Rập Xê Út đã trở thành "vua dầu mỏ" như thế nào?

Tải ứng dụng Sách Tinh Gọn ủng hộ team nhé bạn: https://www.sachtinhgon.com/

Đầu năm 1902, trên vùng đất khô cằn của bán đảo Ả Rập, một đoàn người nhỏ bé lặng lẽ tiến về Riyadh. Họ không có đại bác, không có kho lương thực lớn, cũng không được bất kỳ cường quốc nào chống lưng. Phía trước họ là một thành phố đã rơi vào tay kẻ thù. Phía sau họ là những năm tháng lưu vong, và gần như không còn gì để mất.ị nhà Rashid đánh bật khỏi quê hương. Cha ông phải đưa gia đình chạy sang Kuwait nương náu. Với một dòng họ từng nắm quyền, lưu vong còn là cảm giác bị gạt khỏi chính lịch sử của mình.

Người dẫn đầu đoàn quân ấy là Abdulaziz ibn Abdul Rahman Al Saud, về sau được thế giới biết đến với tên Ibn Saud. Khi ấy, ông chỉ mới ngoài hai mươi tuổi. Gia tộc ông từng cai trị Riyadh, nhưng đã b
Abdulaziz lớn lên trong ký ức về một thủ đô đã mất. Riyadh, với những bức tường đất và pháo đài Masmak, không phải một thành phố giàu có so với cả thế giới khi đó. Nhưng với nhà Saud, nơi ấy là danh dự, là nguồn gốc quyền lực, là cánh cửa duy nhất để trở lại chính trường của bán đảo Ả Rập.
Trong bóng đêm, đoàn người của Abdulaziz tiến gần đến thành phố. Theo tư liệu lịch sử Saudi, tổng cộng ông có hơn sáu mươi người đi cùng trong chiến dịch, nhưng chỉ một nhóm nhỏ trực tiếp lọt vào trung tâm Riyadh để chuẩn bị cuộc đánh úp. Họ ẩn mình, chờ trời sáng, chờ vị tổng trấn của nhà Rashid rời pháo đài Masmak. Khi khoảnh khắc ấy đến, trận đánh diễn ra chóng vánh và dữ dội. Tổng trấn Ajlan bị giết trong cuộc giao tranh. Riyadh trở lại dưới quyền nhà Saud.

Khi ấy, chiến thắng này chỉ giống như một đốm lửa nhỏ trên tấm bản đồ rộng lớn của Trung Đông. Phần lớn thế giới gần như không quan tâm đến nội địa bán đảo Ả Rập, nơi phần lớn đất đai là sa mạc, đường sá thưa thớt, đời sống phụ thuộc vào ốc đảo, đoàn lữ hành và mùa hành hương về Mecca.
Không ai có thể biết rằng từ đốm lửa ở Riyadh, Abdulaziz sẽ mất thêm ba thập kỷ để dựng nên một vương quốc mang tên gia tộc mình. Cũng không ai hình dung rằng dưới lớp đất đá cằn khô ấy lại có một kho tài nguyên đủ sức thay đổi số phận của một hoàng gia và cả cách thế giới vận hành.

Chỉ vài chục năm sau, tên tuổi Ả Rập Xê Út sẽ xuất hiện trong mọi cuộc tính toán của Washington, London, Tokyo, Bắc Kinh và hàng loạt thủ đô khác. Bởi nền kinh tế hiện đại cần một thứ chất lỏng đen đặc chảy sâu dưới lòng đất. Xe cộ, tàu chiến, máy bay, nhà máy và cả những thành phố sáng đèn suốt đêm đều phụ thuộc vào nó.

Câu chuyện của Ả Rập Xê Út vì thế không đơn thuần là chuyện một đất nước bất ngờ giàu lên nhờ dầu mỏ. Đó là hành trình một gia tộc giành lại quyền lực bằng sự liều lĩnh và những bước đi toan tính; là câu chuyện một vương quốc từng túng quẫn đến mức phải dựa vào nguồn thu hành hương đến những giếng khoan thất bại giữa sa mạc. Đi qua những cuộc khủng hoảng chốn cung điện, dẫn đến cuộc gặp định mệnh trên chiến hạm Mỹ mở ra quan hệ kéo dài nhiều thế hệ. Để rồi giờ đây, một câu hỏi lớn vẫn đang bị bỏ ngỏ.

Điều gì sẽ xảy ra với một vương quốc được nâng lên nhờ ‘vàng đen’, khi chính họ hiểu rằng tương lai không thể mãi dựa vào thứ tài nguyên hữu hạn đó? Vương quốc ấy sẽ tái sinh hay đối mặt với sự suy tàn? Cánh cửa đầu tiên của câu chuyện ấy mở ra tại Riyadh, vào một buổi sáng của năm 1902.